Question 1

Co zmieniło się w kontrolach PIP od 8 lipca 2026 r.?

Accepted Answer

Od 8 lipca 2026 r. obowiązuje ustawa z 11 marca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 473). Gdy w umowie cywilnoprawnej, także B2B, dominują cechy stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, inspektor pracy może wydać polecenie usunięcia naruszeń, a po jego niewykonaniu okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy albo wnieść powództwo (art. 11, 33a i 34 ustawy o PIP). Kontroli podlegają także przedsiębiorcy niebędący pracodawcami (art. 13 pkt 1). Kontrola może być prowadzona zdalnie, a ZUS, PIP i Szef KAS wymieniają dane do analizy ryzyka. Stan prawny na 25.09.2026.

Question 2

Czy PIP może zamienić umowę B2B w umowę o pracę?

Accepted Answer

Od 8 lipca 2026 r., gdy w stosunku łączącym strony (np. w umowie cywilnoprawnej, także B2B) dominują cechy stosunku pracy z art. 22 § 1 Kodeksu pracy, inspektor pracy – po umożliwieniu stronom zajęcia stanowiska – może wydać pisemne polecenie usunięcia naruszeń (art. 11 ust. 2 i art. 34 ust. 1c ustawy o PIP). Jeżeli polecenie nie zostanie wykonane, okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy (art. 11 ust. 1 pkt 7a, art. 33a ust. 3). Zamiast decyzji może wnieść powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy, w szczególności za okres wcześniejszy niż możliwy do objęcia decyzją (art. 33a ust. 3, 6 i 7).

Question 3

Czy decyzja okręgowego inspektora pracy jest od razu wykonalna?

Accepted Answer

Decyzja od dnia wydania wywołuje skutki prawne stwierdzenia stosunku pracy w prawie pracy, podatkowym oraz ubezpieczeń społecznych i zdrowotnym; datą zawarcia umowy o pracę jest co do zasady data decyzji (art. 34 ust. 2f i 2j ustawy o PIP). Wykonalna staje się z dniem następującym po upływie terminu na odwołanie, jeżeli żadna ze stron go nie wniosła, z dniem prawomocnego orzeczenia sądu albo z dniem nadania rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 34 ust. 2k). Rygor można nadać tylko wobec osób objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę (art. 33a ust. 5). Do czasu, gdy decyzja stanie się ostateczna (a po odwołaniu – do prawomocnego orzeczenia), podstawą składek są kwoty z dotychczasowego tytułu, a zgłoszenia do ZUS dokonuje się w 7 dni od tej chwili (art. 18 ust. 1b i art. 36 ust. 4e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Question 4

Na czym polega abolicja do 8 lipca 2027 r.?

Accepted Answer

Podmiot, który przed 8 lipca 2026 r. zawarł umowę cywilnoprawną (albo na rzecz którego ktoś faktycznie świadczył pracę za wynagrodzeniem), choć stosunek ten spełniał wszystkie cechy stosunku pracy, i w ciągu 12 miesięcy od wejścia ustawy w życie – według PIP do 8 lipca 2027 r. – dobrowolnie zawrze z tą osobą umowę o pracę, nie odpowiada za wykroczenie z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (art. 16 ustawy z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 473). Zwolnienie dotyczy wyłącznie tego wykroczenia.

Question 5

Czy można wcześniej zapytać, jak PIP oceni naszą umowę?

Accepted Answer

Na wniosek podmiotu podlegającego kontroli Główny Inspektor Pracy wydaje interpretację, czy dany stosunek prawny jest stosunkiem pracy. Opłata wynosi 40 zł od każdego odrębnego stanu faktycznego, termin — 30 dni od złożenia kompletnego wniosku. Interpretacja wiąże organy PIP, nie wiąże wnioskodawcy, ale chroni go przed sankcjami, jeśli się do niej zastosuje. Nie wydaje się jej w sprawie, w której toczy się postępowanie PIP albo ZUS (art. 14b ustawy o PIP).

Czy Twoja firma jest gotowa na kontrolę PIP po reformie 2026?

Test w 7 obszarach

Najczęstsze pytania

Źródła i stan prawny

Czytaj dalej